128/2017: Opera Państwowa - Praha (Praga) (Praga 1: Nové Město) (Czechy, kraj Praga)

(Wilsonova 4)

nosiła kiedyś nazwę Teatru Smetany, a jeszcze wcześniej Nowego Teatru Niemieckiego. Operę projektowało dwóch wiedeńskich architektów: Ferdinand Fellner i Hermann Helmer. Sala ma 2000 miejsc. Teatr otwarto uroczyście premierą opery Richarda Wagnera Śpiewacy norymberscy w 1881 r.

127/2017: Pomnik św. Wacława - Praha (Praga) (Praga 1: Nové Město) (Czechy, kraj Praga)

(Vaclavske namesti)

został odsłonięty w 1813 r. Jest to dzieło czeskiego rzeźbiarza Josefa Vaclava Mysibeka. Św. Wacława przedstawiono na koniu w towarzystwie czterech innych patronów czeskich: św. Ludmiły i św. Prokopa (z przodu) oraz św. Agnieszki i św. Wojciecha (z tyłu). Figurę św. Wojciecha wykonano najpóźniej i dołączyła do pozostałych w 1924 r.

126/2017: Kościół św. Idziego - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Husova 228/17)

wzniesiony został w XIV w., przebudowany  w stylu barokowym na pocz. XVIII w. Autorem wystroju malarskiego wnętrz jest pochowany w kościele słynny XVIII-wieczny malarz Vaclav Vavrinec Reiner. W 1626 r. kościół otrzymali dominikanie.
W niedzielę o godz. 12.00 odprawiana jest msza w języku polskim.

125/2017: Teatr Narodowy - Praha (Praga) (Praga 1: Nové Město) (Czechy, kraj Praga)

(Narodni 2)

wzniesiony został w 1881 r. przez architekta prof. Josefa Zitka w stylu imitującym renesans północnowłoski. Przed oficjalnym otwarciem teatr spłonął, ale dzięki ofiarności mieszkańców w ciągu dwóch lat został odbudowany. Nowy projekt współtworzył razem z Josefem Zitkiem Josef Schulz. Uroczysta premiera opery Bedricha Smetany Libusza zainaugurowała ponownie działalność teatru. Autorami malowideł w głównym foyer oraz reprezentacyjnego hallu byli Mikolas Ales i Frantisek Zenisek. Lożę Królewską ozdobili Vojtech Hynais, a także Vaclav Brozik.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

124/2017: Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej - Praha (Praga) (Praga 1: Malá Strana) (Czechy, kraj Praga)

(Karmelitska 9)

został wzniesiony na pocz. XVII w. przez luteranów niemieckich. W 1624 r., już po bitwie pod Białą Górą, stał się własnością karmelitów popierających kontrreformację. Został przebudowany w poł XVII w. Obrazy w ołtarzach przedstawiające św. Józefa, św. Joachima, św. Annę oraz św. Szymoina Słupnika są dziełem Peters Brandla.
W prawym bocznym ołtarzu umieszczone jest słynne prazske Jezulatko - cudowna XVI-wieczna figurka Jezusa wykonana z wosku i przywieziona do Pragi z Hiszpanii w 1628 r.

Podarowała ją karmelitom Polyxena z
Lobkovic. Figurce przypisuje się liczne cudowne uzdrowienia. Podobno cesarzowa Maria Teresa  modliła się do praskiego Dzieciątka o to, aby mogła mieć dzieci. Miała ich sześcioro.
W muzeum, które znajduje się na piętrze, można podziwiać liczne ubranka, w które jest przebierana.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

123/2017: Most Karola - Praha (Praga) (Praga 1: Malá Strana - Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

nazywany tak od XIX w. na część fundatora. Kiedy budowano go w XIV w., był jednym z nielicznych kamiennych mostów w Europie. Most postawiono w miejscu starszego mostu Judyty, zniszczonego przez powódź w 1342 r. Budową kierował Peter Parler, budowniczy katedry św. Wita. Po stronie małostrańskiej, wznoszą się dwie wieże. Niższa to pozostałość pierwszego mostu Judyty, nazwanego na cześć żony księcia Vladislava II. Druga wieża zbudowana została w poł. XV w. i wzorowana była na wieży mostowej po stronie staromiejskiej. Most ma ponad 500 m długości i prawie 10 m szerokości.

W XVII w. zaczęły pojawiać się na nim rzeźby. Jako pierwszą postawiono figurę św. Jana Nepomucena. Był spowiednikiem Zofii, żony cesarza Wacława IV.
Ponoć Wacław, poszukując dowodów zdrady swej małżonki, kazał pojmać Jana Nepomucena, aby zmusić go do wyjawienia powierzonego przez królową sekretu. Nepomucen nic nie wyjawił i zapłacił za to życiem - z rozkazu króla wrzucono go z mostu Karola do Wełtawy. Pod figurą umieszczono dwa reliefy ze scenami z legendy. Jeśli dotknie się ich ręką, spełni się pomyślane życzenie, a ponadto powróci się do Pragi.

Wszystkich rzeźb jest trzydzieści. Od strony Malej Strany są to po lewej:
- św. Salwator,
- śś. Kosma i Damian (patroni medyków),
- św. Wit,
- św. Filip Benicius (jedyny posąg marmurowy),
- św. Kajetan (opiekun sierot i ofiar wojen),
- św. Augustyn,
- św. Juda Tadeusz (apostoł wzywany na ratunek w sprawach beznadziejnych),
- św. Antoni Padewski (patron chorych, inwalidów i piekarzy, proszony o pomoc przy odnajdywaniu zagubionych rzeczy),
- św. Jan Nepomucen (figura z brązu),
- śś. Norbert, Wacław i Zygmunt (patroni ziem czeskich),
- św. Jan Chrzciciel (stoi na miejscu rzeźby przedstawiającej chrzest Chrystusa, która została zniszczona w czasie powodzi),
- śś. Cyryl i Metody (apostołowie Słowian, wcześniej stała rzeźba św. Ignacego Loyoli, która wpadła do wody podczas powodzi w 1890 r.)
- św. Anna Samotrzeć (patronka mężatek i górników, matka Maryi),
- św. Krzyż (Ukrzyżowanie, hebrajski napis z 1696 r. w łuku brzmi: Święty, Święty, Święty Pan Bóg Zastępów),
- Madonna ze św. Dominikiem i Tomaszem z Akwinu (pod Madonną kula ziemska w obłokach oraz symbol dominikanów - pies z pochodnią),
- Madonna ze św. Bernardem (założycielem zakonu cystersów).

Po prawej stronie (od Malej Stranej):
- św. Wacław,
- św. Jan z Matha,
- śś. Feliks de Valois i Ivan (założyciele zakonu trynitarzy, który wykupywał chrześcijan z niewoli muzułmańskiej),
- św. Wojciech,
- św. Ludgarda,
- św. Mikołaja z  Tolentino,
- śś. Wincenty Ferreriusz i Prokop (na cokole Saracen i Żyd nawróceni na wiarę chrześcijańską),
- św. Franciszek Seraficki (patron zakonów żebrzących),
- św. Ludmiła ze św. Wacławem (jako nauczycielka swego wnuka św. Wacława),
- św. Franciszek Borgia (generał jezuitów),
- św. Krzysztof (patron podróżnych, tragarzy, żeglarzy, kierowców),
- św. Franciszek Ksawery (misjonarz na Dalekim Wschodzie, współzałożyciel zakonu jezuitów),
- św. Józef (patron stolarzy i cieśli),
- Pieta,
- śś. Barbara, Małgorzata, Elżbieta (patronka umierających, górników i hutników wraz z patronką urodzaju z piekarzy, biednych i chorych),
św. Iwo (patron prawników),
Na jednym z filarów - wsporników poniżej balustrady znajduje się 31 rzeźba przedstawiająca rycerza Bruncvika.

Spacerując mostem Karola można kupić rysunki, zdjęcia Pragi, zapozować do portretu czy karykatury, a także podziwiać widoki.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

122/2017: Kościół Najświętszego Zbawiciela - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Kriznovicka)

zbudowano go pod koniec XVI w. W XVII w. przeprowadzono barokową przebudowę. Jan Jiri Bendi w 1659 r. wyrzeźbił wazy oraz 12 figur apostołów umieszczonych na balustradzie fasady i na części szczytowej. Na plafonie znajduje się malowidło przedstawiające cztery strony świata z 1748 r.

121/2017: Pomnik Karola IV - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Krizovnicka)

został wzniesiony w 1848 r. z okazji 50. rocznicy założenia uniwersytetu w Pradze. Pośród postaci umieszczonych na cokole wyrzeźbiony został także pierwszy budowniczy katedry św. Wita, Matyas z Arras. Wokół umieszczono alegorie czterech fakultetów uniwersytetu. 

120/2017: Kościół św. Franciszka Serafickiego (z Asyżu) - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Praga, kraj Praga)

(Krizovnicka)

postawiony w 2. poł. XVII w. Jest dziełem Jeana Baptiste Matheya. Jego kopuła w stylu włoskim była pierwszą tego typu w Czechach. Wewnątrz niej znajduje się fresk przedstawiający Sąd Ostateczny. Obrazy oraz rzeźby we wnętrzach wykonali najwybitniejsi artyści Jeremias Sessner, Matous Vaclav Jackel, Oldrich Mayer, Vaclav Vavrinec Reiner. Prace trwały aż do 1726 r. Barokowe wnętrze ma doskonałą akustykę.
Przed wejściem do kościoła można zobaczyć gwiazdę z herbu krzyżowców.
Nieco z boku znajduje się kolumna
Winiarska z posągiem św. Wacława z 1676 r. Upamiętnia królewski urząd zajmujący się regulacjami związanymi z kwestiami uprawy winorośli, który tu się niegdyś znajdował.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

119/2017: Dom pod Minutą - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Staromestske namesti 3/2)

budynek z 1610 r. Fasadę domu zdobią sgraffita z pocz. XVII w. przedstawiające bachanalia, pochód triumfalny, sceny ze Starego Testamentu, popiersia cesarzy. 

118/2017: Kościół Panny Marii przed Tynem - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Celetna 5)

gotycka świątynia z dwiema 80-metrowymi wieżami stanęła w tym miejscu jako trzecia sakralna budowla. Kościół najpierw należał do katolików, od XV w. do 1621 r. stał się głównym kościołem husyckim. W XV w. kazania prawił tu arcybiskup Jan Rokycana. W miejscu, w którym widnieje dzisiaj złota plakieta Panny Marii Zwycięskiej, był złoty kielich, symbol wyznania husyckiego. Po bitwie pod Białą Górą i klęsce protestantów stał się ponownie kościołem katolickim. Spośród czterech portali wyróżnia się jeden z motywem męki Chrystusa z 1390 r. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na gotycką ciosaną z kamienia ambonę, cynową chrzcielnicę z 1414 r., figurę Madonny z Dzieciątkiem z pocz. XV w., gotycką kalwarię sprzed 1420 r., gotycki kamienny baldachim z końca XV w., będący dziełem Mateja Rejska.
Po prawej stronie od ołtarza głównego znajduje się grobowiec z 1601 r. Duńczyka Tychona Brahe, astronoma przybyłego na dwór cesarza Rudolfa II.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

117/2017: Orloj - zegar astronomiczny - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Staromestske namesti 1)

Zegar z wyjątkowo skomplikowanym mechanizmem zainstalowany w 1410 r. przez mistrza Mikulasa z Kadane. Za swe dzieło otrzymał od miasta kamienicę. Pod koniec XV w. zegar został przebudowany przez mistrza Hanusa i udoskonalony w 1572 r. przez zegarmistrza Jana Taborskiego, który napisał książkę o zegarze. Konstrukcja zegara składa się z trzech części: mechanizmu figurynkowego, tarczy i kalendarium. Pokaz, który trwa niecałe pół minuty, ściąga o każdej pełnej godzinie setki turystów. Spektakl rozpoczyna figura przedstawiająca śmierć, która ciąga za sznur dzwonu i przewraca klepsydrą. Ponad górną tarczą otwierają się okienka, w których ukazują się figury apostołów. Po lewej stronie zegara umieszczono alegorie próżności i chciwości (postaci przeglądającej się w lusterku i Żyda potrząsającego mieszkiem).

Obok figurki śmierci kręci głową Turek, który nie chce zrezygnować z podboju Europy. Kiedy okienka zamykają się, złoty kur potrząs
a skrzydłami i pieje, wybijana jest pełna godzina, a od kilku lat jest także wygrywany przez trębacza sygnał z tarasu wieży ratuszowej.
Górna tacza i znajdująca się na niej pokazują wszechświat zgodnie z założeniem średniowiecznym,geocentryczny, wskazują one aktualny znak zodiaku oraz cztery różne czasy: babiloński (nazywany planetarnym, najstarszy historycznie); staroczeski (nazywany włoskim, używany w średniowieczu); niemiecki; gwiezdny (jedyny czas, który nie odnosi się do Słońca, ale do gwiazd).
Dolna tarcza to kalendarz, domalowany w 1865 r. przez znanego malarza Josefa Manesa. Porusza się raz na dobę o północy. Poza kalendarzem jest też 12 medalionów ze scenami wiejskiego życia i znakami zodiaku symbolizującymi miesiące. Po bokach dolnej tarczy umieszczono po II wojnie światowej, obok archanioła z mieczem, figury kronikarza, astronoma i filozofa. zastąpiły one przedwojenne rzeźby przedstawiające Trzech Króli: Kacpra, Melchiora i Baltazara.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

116/2017: Pomnik Jana Husa - Praha (Praga) (Praha 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Staromestske namesti)

wzniesiono w 1915 r.
Jan Hus był reformatorem religijnym, ojcem ruchu husyckiego oraz rektorem Uniwersytetu Karola na pocz. XV w. Chciał zreformować ówczesny kościół, co jednak doprowadziło do katastrofy. Został zaproszony na sobór w Konstancji w 1415 r., gdzie bronił swoich tez. Pomimo listu żelaznego od króla niemieckiego Zygmunta Luksemburczyka, zapewniającego mu nietykalność, został uznany za heretyka. Pojmano go i spalono na stosie. Doprowadziło to do powstania i wojen husyckich w XV w., które swym zasięgiem objęły nie tylko tereny czeskie.

115/2017: Kościół św. Mikołaja - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(Malostranske namesti)

barokową budowlę wzniesiono w 1. poł. XVIII w., budowa trwała trzy lata. Stanął przy klasztorze Benedyktynów. Projekt powierzono Kilianowi Ignacowi Dientzenhoferowi. Zdobienia rzeźbiarskie są dziełem Antonina Brauna, a fresk w kopule wykonał Cosmas Damian Asam.
Na uwagę zasługuje mieszczący się w środku potężny XIX-wieczny żyrandol wykonany w Harrachovie. To dar cara Mikołaja II. Od 1920 r. kościół jest własnością Czechosłowackiego Kościoła Husyckiego.

114/2017: Brama Prochowa - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(namesti Republiky 5)

została wzniesiona w XV w. dla uczczenia koronacji Władysława Jagiellończyka. Ma wysokość 65 m. Jej budowniczym był  Matej Rejsek. Od XVIII w. służyła jako magazyn prochu.
Wśród XV-wiecznych rzeźb na parterze można zobaczyć młodzieńca, który proponuje dziewczynie mieszek za wiadomą usługę, a obok dziewczyna policzkuje chłopaka, który sięga pod jej suknię.
W tym miejscu zaczynał się trakt królewski, tu formowały się pochody koronacyjne.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.

113/2017: Dom Miejski - Praha (Praga) (Praga 1: Staré Město) (Czechy, kraj Praga)

(namesti Rebubliky 5)

został wzniesiony w latach 1905-11 w miejscu dawnego dworu królewskiego. Projekt to dzieło dwóch architektów - Antonina Balsanka oraz Osvalda Polivki.
Kiedy projektowali budynek byli pokłóceni i aby się kontaktować ze sobą wzywali posłańca lub pisali na karteczkach.
Dom miał skupiać całe kulturalne życie Pragi. Znajduje się tu największa sala koncertowa na 2000 miejsc, nosząca imię Bedricha Smetany.
Pod kopułą nad wejściem znajduje się Sala Prezydencka. Malowidła na ścianach i suficie są dziełem Alfonsa Muchy, który też zaprojektował oświetlenie i witraże. W 1918 r. ogłoszono w niej powołanie I Republiki Czechosłowackiej. Na parterze mieści słynna restauracja i kawiarnia. Oryginalne secesyjne wnętrza pochodzą z pocz. XX w. Zachowała się nawet winda 1912 r. Wnętrza kawiarni i restauracji służyły jako plan filmowy, gdzie kręcono Jak obsługiwałem angielskiego króla Jiri Menzla.
W piwnicy znajduje się Bar Amerykański, w którym można zobaczyć ekspres do kawy z 1912 r. oraz Restauracja Pilzneńska z mozaikami i majolikowymi kaflami.

Źródło: Kantor W.: Praga. SBM Renata Gmitrzak, 2013.